Trauma oefennamidag
voor studenten en proefpersonen

Mensen die opgeleid zijn in trauma-werk kunnen op deze namiddagen oefenen op elkaar en op mensen die zich als cliënt aandienen. Serge is aanwezig als ondersteuning en veiligheid opdat de sessies een correcte afloop kennen.

Ideaal voor mensen die zich willen verdiepen als begeleider. Zij die hun trauma behandeld willen hebben kunnen op deze namiddagen terecht.

Trauma lijkt een groot woord en waarschijnlijk heb je zo iets van: trauma, ja, maar ik gelukkig niet.

Het hangt er natuurlijk van af wat met het woord trauma bedoeld wordt. In deze workshop verstaan we onder trauma: elke vorm van lichamelijk geheugen die resulteert in Somatic Experiences.

Dit zijn lichamelijke reacties die je als het ware niet onder controle hebt. Iemand zegt iets tegen jou in een bepaalde context en jij vervriest plots of je gaat buiten verhouding in discussie of je gaat plots weg. Dit zijn de vormen waarin deze ervaringen zich manifesteren. 

Wat als ons lichaam het niet meer aankan?

In sommige situaties voelen we ons bedreigd. We schatten de situatie in en proberen een uitweg te vinden. Onze spieren spannen zich op, klaar om in actie te komen. Adrenaline begint te stromen en normaal gezien (in de natuur) volgt een actie. In onze samenleving echter hebben we geleerd dat die actie niet steeds gewenst is en we "braaf" moeten reageren. De opgebouwde energie wordt ingehouden, vastgezet en in plaats van actie te ondernemen "vervriezen" we. Dit is de enige mogelijkheid die nog overblijft. Deze energie krijgt echter niet meer de kans om zich te ontladen, want "het was toch allemaal niet zo erg". Een begin van een trauma is geboren. Telkens we opnieuw in een dergelijke situatie komen reageren we met hetzelfde "vervries-patroon" tot op de duur de opgestapelde energie zodanig groot wordt dat er zich na enkele jaren symptomen beginnen te ontwikkelen. Ons lichaam past zich aan aan de spanning door één of ander ziektepatroon.

Het bijzondere aan trauma is dat het gecreëerd wordt op momenten dat wij de overtuiging hebben dat we in een situatie terecht gekomen zijn waar het "op leven en dood" is. Deze situatie hoeft echter in realiteit helemaal niets te zien hebben met leven en dood. Van belang is of dat wij dit zo ervaren. Op die manier kan een heel banaal feit zich tot een trauma ontwikkelen terwijl we aan een reële bedreiging soms helemaal geen trauma overhouden.

Somatic Experiencing (volgens dr Peter Levine)

Peter Levine is de "leading figure" op vlak van trauma-healing. Achter de schermen is hij bovendien ook met opstellingen bezig waarbij hij met zowel persoonlijke als familietrauma's werkt. In Open Mind werken wij ook nog met zieletrauma's. Het basisbeginsel is dat we als mens, net zoals een dier op bedreigende situaties primair instinctief reageren, pas in een latere fase is er ruimte voor het voelen en het denken. Er zit dus als het ware een geheugen, een reactiepatroon vast in onze cellen. Deze cellen gaan in bepaalde omstandigheden reageren nog voor dat we iets voelen of kunnen denken. We kunnen de reactie niet controleren met onze gedachten omdat die reacties thuishoren in onze instinctieve overlevingsstrategie. Een mentale of psychische benadering biedt dan ook in dergelijke gevallen geen enkele oplossing. 

Uit de leefwereld van de dieren kunnen we de drie basisreactiepatronen, die Peter Levine beschrijft, terugvinden: het vluchten, het vechten en het bevriezen. 

Wat is trauma?

Trauma is een antwoord van het lichaam op een situatie die het als levensbedreigend ervaart. Dit antwoord dient in wezen om voor onze veiligheid te zorgen. Als mens hebben we echter niet altijd de mogelijkheid dit antwoord volledig te integreren waardoor het als een bevroren energie blijft vastzitten. Wat kan zo allemaal trauma's veroorzaken?

belastende feiten die in regel als traumatisch erkend worden

oorlog - misbruik - geweld - zware verwondingen - ongelukken - dood - ziekte

maar ook kleinere ervaringen waarvan het effect vaak genegeerd wordt

een eenvoudige operatie onder verdoving - het moeten opeten van iets wat je niet lust - verbale agressie - tandheelkundige behandelingen - de kapper die niet doet wat je vraagt enz...

de meer emotionele trauma's

binding - verbinding - relaties - seks - verlatingsangst - geboorte - geluiden - faalangst enz...

familietrauma's

onverwerkte familiale gebeurtenissen - een familielid in de gevangenis of psychiatrie - een handicap - een faillissement - een tak van de familie die verhuist naar een ander land - ziekte van moeder of vader etc... .

zieletrauma

Dit is een vrij nieuw werkgebied waar Open Mind een stukje voorloper is. Vanuit vorige levens kunnen bepaalde kwaliteiten meekomen, maar evenzeer ook bepaalde beperkingen. Zware trauma's hebben de neiging zich in een volgend leven opnieuw aan te dienen in beperktere mate.


Trauma wordt niet als ziekte gezien, maar kan wel oorzaak zijn van tal van lichamelijke klachten. Het begint vaak met een te hoge lichaamsspanning. Niet kunnen ontspannen in bepaalde situaties is een eerste indicator. Als deze spanning zich blijft opstapelen, dan ontstaan patronen zoals overprikkelbaarheid, depressie, het gevoel jezelf kwijt te zijn, dissociëren, agressie, onrust enz..

In een nog verdere fase vraagt het trauma zoveel energie dat je je omgeving begint te controleren en van je omgeving energie leent. Mensen rondom jou beginnen je te mijden en je hebt het gevoel steeds zonder energie te zitten. Je levenslust zakt. In een nog verdere fase treden slapeloosheid, migraine, nek- en rugklachten, CVS enz op. Het immuunsysteem komt onder druk te staan.

Trauma is bevroren overlevingsenergie. Die kan op tal van vlakken vastzitten, de behandeling blijft dezelfde: het ontdooien van die energie en ze opnieuw als beschikbare levensenergie recupereren.

Hoe gaan we te werk?

In deze reeks gaan we leren omgaan met trauma's. Zowel van onszelf als van een ander. Eén van de basisprincipes waarmee we starten is het leren opbouwen van de veiligheid. Bij traumaverwerking is het heel belangrijk deze veiligheid te kunnen "voelen". Maar te vaak is een veilig gevoel iets van het hoofd en dan werkt het niet. Je écht veilig voelen, daar is tijd en ruimte voor nodig, samen met tal van energetische technieken. Deze worden stap voor stap aangeleerd. Aan de veiligheid wordt heel veel aandacht geschonken omdat trauma ontstaan is in een bedreigende situatie en je lichaam absoluut overtuigd moet zijn dat de nieuwe situatie helemaal veilig is.

Eens de veiligheid gewaarborgd is, gaan we verder met het onderzoeken van het bevattingsvermogen van de persoon die healing krijgt en de begeleider. Dit wil zeggen dat we met het trauma werken in het gebied van de gevoelens en niet het gebied van de emoties. Als iets té emotioneel wordt, is hertraumatisatie mogelijk.

Als alles veilig is en kan bevat worden, dan wordt het tijd om naar het trauma zelf te werken. Het trauma wordt met de nodige veiligheid en hulpbronnen benaderd om ontladen te worden. Ook hier wordt in Open Mind een onderscheid gemaakt tussen mensen die naar het trauma moeten leren kijken (zij die in wezen het trauma ontkennen) en mensen die uit het trauma moeten gehaald worden (zij zitten als het ware permanent in het trauma).

Copy-Paste

Eens je weet hoe je één trauma moet aanpakken kan je dat nadien met andere trauma's ook doen. De werkwijze is voor elk trauma nagenoeg dezelfde. Door zijn primaire structuur onderscheidt trauma zich niet door de aard van de gebeurtenis, maar wel door de plaats in het lichaam.